Nico Riemersma

kerkelijk theoloog in Den Haag

wetenschappelijke artikelen

Op zoek naar de kern van het boek Jona

geplaatst op woensdag 03 oktober 2018 in de categorie wetenschappelijke artikelen

Op donderdag 4 oktober wordt - naar het zich laat aanzien - het laatste Amsterdamse Cahier voor Exegese van de Bijbel en zijn Tradities gepresenteerd. Dat gebeurt op een bijeenkomst van de Societas Hebraica Amstelodamensis, op de VU in Amsterdam. Dit tweeëndertigste cahier gaat over 'De twaalf kleine profeten', onder redactie van prof. dr. Klaas Spronk.

Ik schreef voor dit laatste nummer een verhaal over het boek Jona. De titel
van mijn bijdrage luidt: 'Op zoek naar het thema van het boek Jona'. 

Open PDF bestand

Lezing 'Lucas als geschiedschrijver'

geplaatst op donderdag 23 augustus 2018 in de categorie wetenschappelijke artikelen

Op dinsdag 21 augustus hield ik op de Didachè-Studiedagen in Leuven, dat als thema 'Het Lucasevangelie' had, een lezing onder de titel 'Lucas als geschiedschrijver'. Een samenvatting van deze lezing vindt u als bijlage (pdf-bestand) hieronder. Begin 2019 verschijnt er een verslagboek, waarin u mijn complete lezing zult kunnen vinden.

Open PDF bestand

Zicht op de weg. Lucas 18,35-43

geplaatst op donderdag 08 maart 2018 in de categorie wetenschappelijke artikelen

De vraag die ik in dit artikel aan de orde stel is: om wat voor blindheid gaat het in Lucas 18,35-43.
Ik hanteer in dit artikel de methode die ik ook in mijn proefschrift heb gevolgd: aandacht voor de begin- en de eindsituatie. Daartussen wordt duidelijk wat Jezus nu precies doet om de transformatie tot stand te brengen. 
Dit artikel verschijnt in deze maand (maart) in Collationes 48/1 (2018), 5-21.

Open PDF bestand

Het land dat God aan Abraham liet zien (Genesis 11,27-13,18)

geplaatst op maandag 26 februari 2018 in de categorie wetenschappelijke artikelen

In februari 2018 verscheen in Schrift een kleurrijk themanummer over het Heilige Land. Ik schreef op verzoek het verhaal waarin voor het eerst over de èrèts gesproken wordt als het land (Kanaän). Dat verhaal staat in Genesis 11,27-13,18. Het is God die tegenover Abraham over dat land begint. De titel luidt: 'Het land dat God aan Abraham liet zien' (Genesis 11,27-13,18), in: Schrift 50/1 (2018), 6-12.

Open PDF bestand

'Jongeman, ik zeg je: Ontwaak' (Lucas 7,14)

geplaatst op zaterdag 03 juni 2017 in de categorie wetenschappelijke artikelen

Voor het zeer lezenswaardige tijdschrift Met Andere Woorden schreef ik een klein artikeltje over de vraag hoe ἐγέρθητι in Lucas 7,14 vertaald moet worden? Het wordt bijna altijd vertaald met 'Sta op'. Ik bepleit de vertaling: 'Ontwaak'. 

Open PDF bestand

De vraag van Johannes de Doper in Lucas 7,18-23

geplaatst op zaterdag 20 mei 2017 in de categorie wetenschappelijke artikelen

Enige jaren terug schreef ik een artikel voor Interpretatie over de vraag van Johannes de Doper in Lucas 7,18-23: 'Bent ú de komende of moeten we op een ander wachten?' U vindt het elders om mijn website.
Een veel besproken punt van dat verhaal is de zegswijze ὁ ἐρχόμενος. Daar draait het in dit nieuwe artikel nu geheel om.
Maar ben je met het thema 'geluk' bezig, kijk dan alleen naar het slot van mijn artikel, want in zijn antwoord op Johannes' vraag heeft hij het over 'gelukkig zijn' en 'gelukkig worden' (Lucas 7,22-23).

Open PDF bestand

Elia, Jezus en Johannes in lucaans perspectief

geplaatst op zaterdag 27 september 2014 in de categorie wetenschappelijke artikelen

In de bundel die ik zelf redigeerde: 'Lucas & Handelingen (ACEBT 29), Bergambacht 2014, 77-87, schreef ik ook zelf een artikel, met als titel 'Elia, Jezus en Johannes in lucaans perspectief'. 

Het beeld van Elia in Lucas-Handelingen is complex. Elia treedt in Lucas-Acta als zelfstandig verhaalpersonage op; daarnaast wordt hij zowel verbonden met Johannes als met Jezus, waar in de andere synoptische evangeliën voornamelijk Johannes met Elia wordt verbonden. Wat ik in dit artikel wil laten zien, is dat Johannes met de Elia-figuur uit het profetenboek Maleachi is verbonden is en Jezus met de Elia-figuur uit de Koningenboeken als ook dat de identificatie van Johannes met Elia van Maleachi groter is dan die van Jezus met Elia uit de Koningenboeken.

Open PDF bestand

Rampzalige 'goedheid'

geplaatst op zondag 30 maart 2014 in de categorie wetenschappelijke artikelen

Een aantal jaren terug schreef Nico den Bok een artikel naar aanleiding van de tsunami in 2004 onder de titel 'Een schokgolf door de schepping. Theologische reflecties over de tsunami, Kerk en Theologie 57 (2006), 10-23. Daarin zijn zijn gedachten te vinden die hij eerder poneerde in een debat dat ik met hem had in de Bosbeskapel in Den Haag. Later verscheen van dezelfde auteur 'Een ongemakkelijke goedheid. Theologische reflecties bij de global warming in Theologisch Debat 6,1 (2009), 4-11. Mij was gevraagd om op dat artikel te reageren (Theologisch Debat 6,1 (2009), 12-15)

Open PDF bestand

JHWH sluit een nieuw verbond (Jeremia 31,31-34)

geplaatst op donderdag 16 mei 2013 in de categorie wetenschappelijke artikelen

Gaat het in Jeremia om een compleet nieuw verbond of om vernieuwing van het verbond? Dit artikel, dat in Nederlands Theologisch Tijdschrift 65,2 (2011), 137-148, verscheen, beargumenteert dat de interpretatie van een compleet nieuw verbond de voorkeur verdient. Het nieuwe verbond wordt gesloten na de dagen, waarin God zijn tora in het binnenste van de Israëlieten heeft gelegd (31:31). Omdat een verbond twee partners veronderstelt, in dit geval JHWH en zijn volk, bestaat het nieuwe ook uit twee elementen: 1) De Israëlieten zullen niet langer elkaar leren: 'Kent de Heer', 2) JHWH zal niet langer de zonden van Israël gedenken. 

Open PDF bestand

Tussen horen en zien. Opvattingen over Jezus in Lucas 9,7-9

geplaatst op donderdag 16 mei 2013 in de categorie wetenschappelijke artikelen

De vraag van Herodes in Lucas 9,7-9 staat centraal in het artikel 'Tussen horen en zien. Opvattingen over Jezus in Lucas 9,7-9'. Dit artikel verscheen in Collationes 42,1 (2012), 84-101). 

Open PDF bestand

open books

Een aanraking ten leven. De duiding van het kernwoord van Lucas 8,42-48'

geplaatst op donderdag 16 mei 2013 in de categorie wetenschappelijke artikelen

Ik schreef een artikel over het werkwoord 'aanraken in Lucas 8,42-48 onder de titel 'Een aanraking ten leven. De duiding van het kernwoord van Lucas 8,42-48. Dit artikel verscheen in Collationes 41,3 (2011), 327-345. 

Open PDF bestand

De uitzending van de twaalf. Context, eenheid en structuur van Lucas 9,1-10a

geplaatst op donderdag 16 mei 2013 in de categorie wetenschappelijke artikelen

In Collationes 41,1 (2011), 103-116 verscheen van mijn hand een artikel over 'De uitzending van de twaalf. Context, eenheid en structuur van Lucas 9,1-10a. Veel exegeten gaan ervan uit dat dit verhaal het begin van een niuewe eenheid vormt. Naar mijn idee moet dit verhaal veel dichter tegen Lucas 8,40-56 gelezen worden. 

Open PDF bestand

open books

Gestild en stil. Samenhang en context van Lucas 9,10-17

geplaatst op donderdag 16 mei 2013 in de categorie wetenschappelijke artikelen

In het artikel 'Gestild en stil. Context en samenhang van Lucas 9,10-17', dat in Collationes 40,1 (2010), 21-38 verscheen, wil ik laten zien dat de lezer voor een goed begrip van het verhaal van de wonderbare spijziging niet zonder de context kan. 

Open PDF bestand

'Spreek met een woord en mijn knecht moet genezen'. Kanttekeningen bij Lucas 7:1-10

geplaatst op donderdag 16 mei 2013 in de categorie wetenschappelijke artikelen

In Kerk en Theologie 59,3 (2008), 197-213 verscheen van mijn hand een artikel over Lucas 7,1-10 onder de titel 'Spreek met een woord en mijn knecht moet genezen.' Kanttekeningen bij Lucas 7:1-10'. Dit verhaal gaat vooraf aan de opwekking van de jongen van Naïn (Lucas 7,11-17) dat in mijn dissertatie centraal staat.

Open PDF bestand

Bij het Paasfeest - Marcus 15,39 en 16,8

geplaatst op donderdag 16 mei 2013 in de categorie wetenschappelijke artikelen

 

Mijn eerste publicatie heb ik geschreven samen met Rob van Essen, mijn toenmalige, directe collega. We waren door de redactie van de Postille gevraagd om de preekschetsen te verzorgen voor de Drie Dagen van Pasen + de Paasmorgen. Ik schreef de inleiding ‘Bij het Paasfeest’ en de preekschetsen over Marcus 15,39 en 16,8. 

 

Open PDF bestand